arrow_back_ios

E puer Wierder iwwer Wierder

Dännenzap

Lauschteren play_arrow
headphones

4 min

Et geet ëm Dännenzapen a firwat déi meeschtens näischt mat enger Dänn ze dinn hunn.



S: D’Caroline Döhmer ass Proff fir lëtzebuergesch Grammaire an Orthografie op der Uni Lëtzebuerg an erzielt eis – wéi den Numm vun der Emissioun et scho verréit – „e puer Wierder iwwer Wierder“. Gudde Mëtteg Caroline!

C: Moien alleguer, moie Simon!

S: Wat ass eist WiWi-Wuert vun haut?

C: Op dat nächst Wuert hues du mech bruecht, well du hues mech virun e puer Wochen eng Kéier gefrot, wéi een Pinecone op Lëtzebuergesch seet. War dat vun engem Kolleeg oder fir dech selwer?

S: ________

C: A weess nach, wat ech da geäntwert hat?

S: ________

C: Éierlech gesot hunn ech spontan selwer Dännenzap gesot, sinn et dann awer och nach eng Kéier recherchéiere gaang a sinn dann nach op zwee weider Wierder gestouss. Eemol d'Variant Dännenzapp an den Dillendapp. War der eppes bekannt virkomm?

S: _______

C: An dann hu mer och nach den Dillendapp. Den Dillendapp ass ville Leit awer éischter bekannt als d'Spillsaach, dat ass dat, wat ee sou dréit a wat e su ronderëmwierbelt. Den Dillendapp kann awer och de Pinecone sinn, also den Dännenzap, wéi och ëmmer. Et ass witzeg, dass engem dat Wuert net ëmmer sou direkt afält, awer den Dännenzap ass sou, wéi ech et och géif soen.

A wann een Dillendapp googelt, dann ass Dillendapp virun allem en Benennungsmotiv fir Aktivitéiten a Fräizäitgeschichten. Also et gëtt eng Maison relais, déi heescht Dillendapp, an da gëtt et och nach d'Tatta Dillendapp, déi an engem Jangli-Film virkënnt an ech mengen ech hat souguer nach eng Danzschoul fonnt, déi Dillendapp heescht, alles awer vun der Spillsaach hier, well déi einfach su ronderëm wierbelt.

S: Dat seet mer och eppes.

C: An elo hunn ech mer bei der Recherche nach e bëssen Nerd-Wëssen ugëeegent.

S: A sou?

C: Hei kann een och nach eng Kéier e bësse méi prezis sinn, well dat, wat mir als Dännenzapen oft benennen, kënnen awer verschidde Conifèrë sinn.

S: Wat ass eng Conifère scho méi?

C: Also Coniféieren ass den Iwwerbegrëff fir Nadelbäume an déi hunn verschidden Zapen. A mir soen ganz oft Dännenzapen, fir déi, déi su bësse baucheg oder och schmuel sinn, mee dat sinn, streng geholl sinn dat Kiferzapen an net Dännenzapen.

S: A sou?

C: En plus hunn ech nogelies, dass Dännen hir d'Zapen och net verléieren. Déi verléieren just eenzel verholzten Deeler dovunner. Dat heescht, déi fale guer net am Ganzen erof a mir kënnen net domat bastelen, spillen, se dem Hond geheien.

Dat sinn awer meeschtens keng Dännenzapen, et si meeschtens Zape vun der Kifer oder der Lärche oder vun der Fichte. Oder och vun Douglasien. Dat sinn alleguer déi brong holzeg, mee vun der Dänn, déi fale selten erof.

S: An dat hunn ech éierlech gesot och net gewosst!

C: Do sinn ech mat denger Fro direkt an ee rabbit hole gefall, mee super intressant! Ech halen dann am Bësch mol meng Aen op!

S: Ech och! Da soe mer der merci fir haut, Caroline, a freeën eis op déi nächst Kéier!

C: Merci och! An d’Schlusswuert ass: Äddi!

mic_none

Presentéiert vum

Episoden

Haupi / Häipi

Dës Kéier geet et ëm e Follow-up vun den Haupeschbléiser a mir kucken, wien eigentlech en Häipi ass a wat dat mam Hubert ze dinn huet.
headphones

6 min

play_arrow

verspellegt

Dës Kéier geet et ëm e Wuert, dat am Dictionnaire als vereelzt markéiert ass a wat mat Leit ze dinn huet, déi gär vill erzielen. Donieft schwätze mir och iwwer Gospel.
headphones

6 min

play_arrow

jauschtereg

Dës Kéier geet et ëm Wierder, déi immens lëtzebuergesch kléngen, an ëm d'Entlarve vun der KI hirer Fake-Expertis.
headphones

7 min

play_arrow

Fuemeschnéck

Dës Kéier geet et ëm de Fuemeschnéck. Et gëtt erkläert, wat dat Wuert bedeit a firwat esou Wierder wonnerbar sinn, fir mat engem Trick lëtzebuergesch Schreifreegelen ze léieren.
headphones

7 min

play_arrow

rëffeg

Dës Kéier geet et ëm rëffegt Wieder, de kuerzen <ö>, deen et am Lëtzebuergeschen net méi gëtt, a Wonnen.
headphones

6 min

play_arrow

Menger Schwëster hir Duechter 2/2

Dës Kéier geet et och am zweeten Deel ëm Konstruktiounen, déi ganz typesch Lëtzebuergesch sinn: menger Schwëster hir Duechter.
headphones

6 min

play_arrow

Menger Schwëster hir Duechter - 1/2

Dës Kéier geet et ëm eng Fro vun enger Nolauschterin, déi am Fong mam Hatt-si-Komplex ze dinn huet. Et geet ëm d'Schwëster an onkloer Referenzen.
headphones

7 min

play_arrow

Mupp

Dës Kéier geet et ëm Muppen an Hënn a wéi kleng oder grouss verschidde Bedeitungsnuancë sinn.
headphones

7 min

play_arrow

Neijoerschdag

Dës Kéier geet et ëm deen éischten Dag vum Joer a mir ginn der Fro no vum "sch".
headphones

6 min

play_arrow

Haupeschbléiser

Dës Kéier geet et ëm eng Kulturtraditioun zu Lëtzebuerg: d'Haupeschbléiser. Dir gitt gewuer, wien den Hauper ass a wat do eigentlech geblose gëtt.
headphones

6 min

play_arrow

Hittchen 2/2

Och am zweeten Deel geet et ëm den Hittchen: Wou kënnt en hier a wéi fakultativ ass en iwwerhaapt?
headphones

6 min

play_arrow

Hittchen 1/2

Dës Kéier geet et ëm coifféiert Vokaler, eng Kappbedeckung a Fransousen, déi Saachen upassen.
headphones

6 min

play_arrow

muusseg

Dës Kéier geet et ëm Moos, Schampes an eent vun dem Caroline senge Liblingswierder.
headphones

6 min

play_arrow

Hammbier

Dës Kéier geet et ëm nees ëm Uebst. Mir ginn haut der Fro no, wat "Hamm” an Hammbier eigentlech bedeit a wat dat mat engem Hirsch ze dinn huet.
headphones

7 min

play_arrow

Äerdbier

Dës Kéier geet et ëm d'Äerdbier an d'Fro, firwat dat Wuert verschidden Artikele kann hunn: “déi” an “dat“, a wa mir op eeler Sourcë kucken, och “deen“.
headphones

6 min

play_arrow

Fixfeier

Dës Kéier geet et ëm Fixfeier a firwat dat Wuert guer net esou speziell ass, wéi mir vläicht mengen. Et geet och ëm Leit, déi eppes un der Dier verkafen.
headphones

5 min

play_arrow

déi

Dës Kéier geet et ëm den Artikel "déi", deen een och zu "di" ka kierzen. Donieft schwätze mir och iwwer weider Vereinfachunge bei der Aussprooch.
headphones

6 min

play_arrow

Geeschter-"r"

Dës Kéier geet et ëm e Schreiftipp an e Buschtaf, deen a ville Wierder ronderëmgeeschtert, obwuel e guer net dohi gehéiert.
headphones

5 min

play_arrow

Päerdsbier

Dës Kéier geet et ëm Uebst, méi genee ëm Päerdsbier a firwat de Lien mat de Päerd bis haut net ganz kloer ass.
headphones

6 min

play_arrow

Neelcheskapp

Dës Kéier geet et ëm Neelcheskäpp, Blummen a geléint Fachwierder.
headphones

7 min

play_arrow