arrow_back_ios

E puer Wierder iwwer Wierder

orange

Lauschteren play_arrow
headphones

6 min

Dës Kéier geet et ëm séiss a batter Orangen a firwat d'Portugisen dofir bis a China gefuer sinn. Donieft geet et och ëm nasal Lauter.


S: D’Caroline Döhmer ass Proff fir lëtzebuergesch Grammaire an Orthografie op der Uni Lëtzebuerg an erzielt eis - wéi den Numm vun der Emissioun et scho verréit - "E puer Wierder iwwer Wierder“. Gudde Mëtte Caroline!

C: Moien alleguer, moie Simon!

S: Bei der leschter Episod hate mer mat 'mof' ze dinn an do sos de, dass mer haut weidermaache mat enger weiderer Faarf, nämlech 'orange'.

C: Richteg, haut schwätzen ech iwwert d'Wuert Orange. An zwar geet et mer och ëm d'Fruucht Orange. Méi genee interesséiert mech, wou dat Wuert am Fong hierkënnt a wéi de Lien zur Faarf ass. Also orthografesch ass mengen ech näischt ganz speziell, well et ass einfach wéi am Franséischen: Orange. Also bis op liicht Betounungsënnerscheeder wéi den Accent vun der Silb ass et scho bal änlech. Also mir schreiwen dat O-R-A-N-G-E. An dat ass super interessant, dass mir deen Nasal natierlech mat riwwergeholl hunn.

S: Den Nasal ass deen "an" bei "Orange"?

C: Jo, Nasal, well de Vokal souzesoen duerch d'Nues geschwat gëtt: Orange. Dat ass am Lëtzebuergeschen an am Franséischen esou fixéiert an der Aussprooch. Awer am Däitschen gëtt et do eng Variatioun. Dat heescht, eigentlech kann een do mat Nasal soen: Orange. Oder ouni: Orange (Orangsche). Wann ech Orangsche soen, dann hunn ech aus dem Vokal dat Nasaalt erausgeholl. An dat ass dann iwwergaangen an en nasale Konsonant.

S: Wéi mengs de dat?

C: Ma Nasalvokalen, dat sinn am Franséischen den

mic_none

Presentéiert vum

Episoden

Friteuse

Dës Kéier geet et ëm Fritten, Friteusen an d’Fro, firwat eng Kichemaschinn eigentlech eng feminin Endung huet.
headphones

6 min

play_arrow

Kabes

Haut geet et ëm Kabes. An do stécht méi dran ewéi Vitaminnen.
headphones

7 min

play_arrow

honnert

Dës Kéier gi mer dräistelleg! Mir feieren 100 Episode WiWi, awer net mat engem Best-of, mee mer ginn der Zuel 100 op de Grond.
headphones

6 min

play_arrow

Instrospektioun

Dës Kéier geet et ëm d'Analys vun sech selwer, afirwat mer mat introspektiven Donnéeën eleng dacks keng Wëssenschaft kënnemaachen.
headphones

6 min

play_arrow

fuschnei

Déi Episod hei ass nei – fuschnei! Haut kucke mer, wat eigentlech 'fusch' bedeit a wéi eng lautlech Prozesser bei dësem Wuertdeel wichteg sinn.
headphones

5 min

play_arrow

Päerdsbüfdeck

Dës Kéier geet et ëm de Büfdeck a firwat verschidde Wuertdeeler hir Bedeitung verléieren. Donieft geet et och ëm Päerdsfleesch a schlecht Witzer.
headphones

6 min

play_arrow

Proximitéit

Dës Kéier geet et ëm Wierder, déi keen direkte Pendant am Lëtzebuergeschen hunn a firwat dat guer net esou schlëmm ass.

vu que datt

Dës Kéier geet et ëm eng Niewesazaleedung, déi mir aus dem Franséische geléint an hallef integréiert hunn: vu que / vu datt.
headphones

5 min

play_arrow

Bauerefra

Dës Kéier geet et ëm Fraen, déi an der Landwirtschaft schaffen a Begrëffer, déi méi oder manner kloer sinn.
headphones

6 min

play_arrow

Dialekt

Dës Kéier geet et ëm d'Fro: Ass Lëtzebuergesch eng Sprooch oder en Dialekt?
headphones

7 min

play_arrow

Pony

Dës Kéier geet et ëm Päerd, Hënn a Coiffuren!
headphones

6 min

play_arrow

kussen

Dës Kéier geet et ëm Romantik, Spaut a gutt Bakteerien.
headphones

6 min

play_arrow

grunscheg

Dës Kéier geet et ëm Wierder, déi een net dacks héiert, déi awer ganz praktesch am Alldag sinn! Donieft geet et och ëm partizipativ Wëssenschaft.
headphones

5 min

play_arrow

Quantitéitsreegel

Dës Kéier geet et ëm déi zentral Reegel vun der aktueller Lëtzebuerger Orthografie. Donieft léiere mer och eppes iwwer d'Geschicht vun der Schreifweis.
headphones

6 min

play_arrow

orange

Dës Kéier geet et ëm séiss a batter Orangen a firwat d'Portugisen dofir bis a China gefuer sinn. Donieft geet et och ëm nasal Lauter.
headphones

6 min

play_arrow

mof

Dës Kéier geet et ëm eng ganz schéi Faarf: mof. Mir schwätzen iwwer d'Orthografie, franséisch Wierder a Blummen.
headphones

6 min

play_arrow

Outfit

Dës Kéier geet et ëm Outifts an d'Fro, ob mir e schéinen oder e schéint Outfit kënnen hunn. Donieft schwätze mir och iwwer d'Académie française.
headphones

7 min

play_arrow

bosseg

Dës Kéier geet et ëm bosseg Geschichten iwwer bosseg Wierder. Mee wien ass hei de "boss"?
headphones

6 min

play_arrow

spannend

Dës Kéier geet et ëm eppes, wat spannend ass! Nämlech de Participe présent a firwat mir esou Wierder wéi "spannend" ganz onbeandrockend fannen.
headphones

6 min

play_arrow

plënneren

Dës Kéier geet et ëm Plënneren an ëm d'Tatsaach, dass plündern a plënneren am Fong op déi selwecht Iddi zréckginn.
headphones

5 min

play_arrow