arrow_back_ios

Dagdeeglech

100komma7.lu / Dagdeeglech

/ Virun 164 Joer: Ëmstridde Verfassungsreform vum Grand-Duc

Virun 164 Joer: Ëmstridde Verfassungsreform vum Grand-Duc

De 27. November 1856, also haut virun 164 Joer gouf et e wichtegt Evenement an der Geschicht vu Lëtzebuerg. Deen Dag koum et nämlech zu engem Putsch, mat deem d'Verfassung amendéiert gouf. Dat war awer kee gewéinleche Putsch, deen op rose Bierger oder frustréiert Militärvertrieder zeréckgaangen ass, mee op den deemolege Grand-Duc. De Wëllem den Drëtten huet nämlech d'Constitutioun ëmgeännert, fir sech selwer méi Pouvoiren ze ginn, dowéinst gëtt dëst Evenement vu verschiddenen Historiker och de "Putsch vum Haff" genannt.


An de Jore virdru war et zu engem reegelrechte Muechtkampf un der Spëtzt vum Staat komm, tëschent dem Grand-Duc an dem gewielte Parlament. 1848 hat d'Chamber, déi bis dohin nëmmen eng consultativ Roll hat, nämlech eng nei Verfassung en Place gesat, déi d'Land an eng konstitutionell Monarchie ëmgewandelt huet. De Grand-Duc Wëllem hat op eemol quasi keng Pouvoire méi, an dat wollt hien net esou acceptéieren. Dofir huet hien de 27. November 1856 also e Coup géint säin eegent Land gemaach.


E puer Woche virdrun hat d'Regierung den Amendement vun der Verfassung schonn annoncéiert, mat der Erklärung, datt een dat misst maache fir am Aklang mat deenen anere Länner an der Däitscher Confederatioun ze sinn. Lëtzebuerg war jo am Joer 1815 beim Kongress vu Wien an déi Confederatioun eraforcéiert ginn.


D'Verfassungsännerung huet ënner anerem d'Schafe vun engem Staatsrot virgesinn, deen eleng vum Grand-Duc nominéiert gëtt, eng Aschränkung vun der Pressefräiheet oder nach en Eropsetze vun der Kapitalsteier. Mee d'Chamber, a virun allem déi liberal-gesënnte Parteien, wollt déi grondleeënd Muechtännerungen zu Gonschte vun der Monarchie net acceptéieren.


Wéi déi Liberal aus Protest refuséiert hunn zeréck op der Krautmaart ze kommen, huet de Grand-Duc d'Chamber opgeléist an d'Regierung konnt him esou d'Dokument fir d'Verfassungsännerung dohinner leeën. De Wëllem huet just nach missten ënnerschreiwen.


Mee déi ëmstridden nei Verfassung blouf net laang a Kraaft, nëmmen 12 Joer fir genee ze sinn. Am Joer 1868, nom zweeten Traité vu London, krut Lëtzebuerg nämlech scho nees eng nei Verfassung an déi meescht Saachen, déi de 27. November 1856 decidéiert goufen, goufen nees réckgängeg gemaach.

Episoden

D'Hiriichtung vun der Marie-Antoinette

De 16. Oktober 1793 ass déi lescht Franséisch Kinnegin op der Place de le Révolution higeriicht ginn.
headphones

4 min

play_arrow

Virun 8 Joer stierft de Carlo Sunnen

headphones

2 min

play_arrow

Den Doud vum Che Guevara

Den 9.Oktober 1967 ass de weltbekannten Revolutionär Che Guevara gestuerwen.
headphones

5 min

play_arrow

Virun 42 Joer ass den Emile Klensch gestuerwen

headphones

2 min

play_arrow

Den éischte Peanut Comic kennt eraus

Den 2. Oktober 1950 konnt ee fir déi alleréischte Kéier eng Geschicht ronderëm de Charlie Brown, Snoopy a Co. liesen.
headphones

5 min

play_arrow

Viru 89 Joer gouf de Fluchhafe vun Esch-Uelzecht ageweit

den éischte Fluchhafen zu Lëtzebuerg
headphones

3 min

play_arrow

Den Traité vu York

De 25. September 1237 ënnerschreiwen England a Schottland eVertrag deen d’Grenz, wéi mer se haut kennen tëscht de Länner festleet.
headphones

4 min

play_arrow

Viru 45 Joer gouf d'Groussgaass an der Stad eng Foussgängerzon

headphones

2 min

play_arrow

Den Dout vun enger Rocklegend

Den 18. September 1970, mat nëmme 17 Joer ass den amerikanesche Museker Jimi Hendrix gestuerwen.
headphones

7 min

play_arrow

Virun 132 Joer koum den Hubert Clement op d'Welt

Lëtzebuerger Journalist a Politiker
headphones

2 min

play_arrow

Viru 7 Joer stierft de Jochen Pützenbacher

Däitsche Radio- an Tëlee-Moderator
headphones

2 min

play_arrow

Viru 36 Joer ass de Robert Krieps gestuerwen

Politesch engagéiert an der LSAP gouf hien als Deputéierten an d‘Chamber gewielt a war wärend senger Karriär Minister fir Bildung, Justiz, Kultur an Ëmwelt.
headphones

2 min

play_arrow

Viru 26 Joer ass eng Concorde verongléckt

headphones

3 min

play_arrow

Virun 152 Joer koum den Emile Mark op d'Welt

Véidokter a Politiker
headphones

2 min

play_arrow

10. Doudesdag vum René Clesse

Lëtzebuerger Journalist, Schrëftsteller a Publizist
headphones

2 min

play_arrow

Finall vun der Fraefussball-Weltmeeschterschaft 99

1999 huet déi US-amerikanesch Fussball-Nationalekipp fir déi zweete Kéier de Weltmeeschter-Titel gewonnen.
headphones

4 min

play_arrow

Viru 95 Joer koum de Jean Dondelinger op d'Welt

Lëtzebuerger Diplomat a Politiker
headphones

2 min

play_arrow

De Carl Benz weist fir eng éischte Kéier säi Gefier

Den 3. Juli 1886 fiert de Carl Benz fir eng éischte Kéier ëffentlech mat sengem Gefier, de Virgänger vum Auto.
headphones

4 min

play_arrow

Virun 79 Joer war den Tour de France eng éischte Kéier zu Lëtzebuerg

Déi gréisste Vëloscourse op der Welt. Et war dat Joer deen éischten Tour nom Zweete Weltkrich.
headphones

7 min

play_arrow

De leschte Concert vum Elvis Presley

De 26. Juni 1977 spillt de King of Rock’n’Roll säi leschte Concert zu Indianapolis.
headphones

4 min

play_arrow